NULIS UKARA INDUKTIF LAN UKARA DEDUKTIF

A. Werdi (arti) Ukara Deduktif

Yaiku, ukara kang duweni ukara baku ing ngarepan gatra (baris).

Tuladha:

Candhi kedhung sanga dadi salah siji cagar budaya sing kudu diopeni. Saiki, cagar budaya kasebut diopeni dening paprintahan pusat lan dhaerah. Akeh wong kang padha teka mrono saperlu plesir, merga kahanan sakiwatengene candhi pancen kawenthar endahe. Saliyane minangka dadi jujugan papan darma wisata, candhi kedhung sanga uga ngemu sejarah sing nuduhake kekuwataning para luhur.

Ukara “Candhi kedhung sanga dadi salah siji cagar budaya sing kudu diopeni.” duweni jejer (fungsi) minangka sumber inspirasi ukara sateruse. Cara liyane kanggo niteni tembung induktif, yaiku kanthi neliti dhapukaning (unsur) ukara. Biyasane karantam saka tataran tembung sing jangkep, sakora-orane ana tataran jejer, wasesa, lan lisan.

B. Werdi (arti) Ukara Induktif

Yaiku, ukara kang duweni ukara baku ing ngarep gatra (baris).

Tuladha:

Maling anak dadi warta kang akeh digatekake dening masyarakat, amarga dina-dina iki akeh bocah kang ilang ora ana kabare. Maling anak kuwi ana pirang-pirang jinis, ana sing didol menyang wong sing ora duwe anak, ana sing dipateni lan dijupuki jerohane, lan ana sing nyulik lantaran kepengin jaluk tebusan. Bab iki kudu dadi pepiling kanggo wong tuwa sing duwe anak cilik, dimen bisa njaga anake kanthi tenanan.

Ukara Bab iki kudu dadi pepiling kanggo wong tuwa sing duwe anak cilik, dimen bisa njaga anake kanthi tenanan” sinaosa duweni tembung sing dawa, nanging tatataran tembung ing sajrone ukara ing dhuwur kalebu jangkep. Mligi kanggo ukara deduktif, biasane tembung sing digunakake kanggo ngrampungi gatra duweni sipat sing ora beda karo dudutan (simpulan). Tegese duweni surasa (makna) sing dijlentrehake ukara ing dhuwure.

C. Sing kudu dingerteni anggone nulis ukara:

1) saben ukara (kalimat) ora didhisiki tembung konjungsi, contone: 1) lan, nalika, dhek, ing.

2) saliyane kutipan langsung, ora kena nganggo tulisan dialeg, contone: ndek, lsp.

3) kudu nganggo tandha-tandha kang trep.

4) Ukarane baku.

5) yen nganggo basa liya (saliyane basa Jawa) kudu dicithak miring.

6) yen arupa karangan, judul lan isi kudu trep.

7) anggone nulis ora nganggo gagrag utawa adat kuna, contone: dhek jaman biyen, ing sawijining dina, lsp.

D. Panganggoning tandha-tandha ing sajroning ukara

1. Tandha titik ( . ), 2. tandha koma ( , ), 3. tandha kurung ( ), 4. tandha titik dua ( : ),

5. tandha miring ( / ), 6. tandha printah ( ! ), 7. tadha pitakon ( ? ),

8. tandha titik luwih saka siji (…), 9. Petik (“…”), 10. tandha apostrok (‘…’).

<!–[if !mso]> <! st1\:*{behavior:url(#ieooui) } –>

Dhiskusi Kaping-2

NULIS UKARA INDUKTIF LAN UKARA DEDUKTIF

A. Werdi (arti) Ukara Deduktif

Yaiku, ukara kang duweni ukara baku ing ngarepan gatra (baris).

Tuladha:

Candhi kedhung sanga dadi salah siji cagar budaya sing kudu diopeni. Saiki, cagar budaya kasebut diopeni dening paprintahan pusat lan dhaerah. Akeh wong kang padha teka mrono saperlu plesir, merga kahanan sakiwatengene candhi pancen kawenthar endahe. Saliyane minangka dadi jujugan papan darma wisata, candhi kedhung sanga uga ngemu sejarah sing nuduhake kekuwataning para luhur.

Ukara “Candhi kedhung sanga dadi salah siji cagar budaya sing kudu diopeni.” duweni jejer (fungsi) minangka sumber inspirasi ukara sateruse. Cara liyane kanggo niteni tembung induktif, yaiku kanthi neliti dhapukaning (unsur) ukara. Biyasane karantam saka tataran tembung sing jangkep, sakora-orane ana tataran jejer, wasesa, lan lisan.

B. Werdi (arti) Ukara Induktif

Yaiku, ukara kang duweni ukara baku ing ngarep gatra (baris).

Tuladha:

Maling anak dadi warta kang akeh digatekake dening masyarakat, amarga dina-dina iki akeh bocah kang ilang ora ana kabare. Maling anak kuwi ana pirang-pirang jinis, ana sing didol menyang wong sing ora duwe anak, ana sing dipateni lan dijupuki jerohane, lan ana sing nyulik lantaran kepengin jaluk tebusan. Bab iki kudu dadi pepiling kanggo wong tuwa sing duwe anak cilik, dimen bisa njaga anake kanthi tenanan.

Ukara Bab iki kudu dadi pepiling kanggo wong tuwa sing duwe anak cilik, dimen bisa njaga anake kanthi tenanan” sinaosa duweni tembung sing dawa, nanging tatataran tembung ing sajrone ukara ing dhuwur kalebu jangkep. Mligi kanggo ukara deduktif, biasane tembung sing digunakake kanggo ngrampungi gatra duweni sipat sing ora beda karo dudutan (simpulan). Tegese duweni surasa (makna) sing dijlentrehake ukara ing dhuwure.

C. Sing kudu dingerteni anggone nulis ukara:

1) saben ukara (kalimat) ora didhisiki tembung konjungsi, contone: 1) lan, nalika, dhek, ing.

2) saliyane kutipan langsung, ora kena nganggo tulisan dialeg, contone: ndek, lsp.

3) kudu nganggo tandha-tandha kang trep.

4) Ukarane baku.

5) yen nganggo basa liya (saliyane basa Jawa) kudu dicithak miring.

6) yen arupa karangan, judul lan isi kudu trep.

7) anggone nulis ora nganggo gagrag utawa adat kuna, contone: dhek jaman biyen, ing sawijining dina, lsp.

D. Panganggoning tandha-tandha ing sajroning ukara

1. Tandha titik ( . ), 2. tandha koma ( , ), 3. tandha kurung ( ), 4. tandha titik dua ( : ),

5. tandha miring ( / ), 6. tandha printah ( ! ), 7. tadha pitakon ( ? ),

8. tandha titik luwih saka siji (…), 9. Petik (“…”), 10. tandha apostrok (‘…’).

Tuladha Sesorah Pasrah Panampi Penganten

Assalamualaiku Warohmatullah Wabarokatuh,

Nugraha miwah sih wilasanipun gusti, ingkang sampun kesdu paring kabagyan, katentreman lan kawilujengan, mugi hanggung kajiwa kasarira mring kita sami waradin sagung dumadi.

Nuwun,

1) Para pepundhen, peparaning para mudha sentana ingkang pantes tinulat sinudarsana,

2) Para alim ingkang tansah memayu luhuring kitab suci,

3)

1

Dumateng panjenenganipun pamangku gati, bapak lan ibu …(nganten putri)… ingkang kasinungan bagya mulya,

4) Lan ugi para rawuh, tamu pangombyong temanten … ingkang tansah sinuba ing pamboja.

Minangka purwakaning atur, sumangga caos puji syukur dumateng gusti Allah ingkang murbeng rat. mugiya ing sadangunipun kula lan panjenengan sami gesang tansah pinaringan hayu raharja niskala, nir ing papa cintraka, amin ya rabbal alamin. Boten katalompen shalawat saha salam kita aturaken dumateng Nabi Muhammad SAW, mugiya benjang ing yaummil kiamah tansah pikantuk syafaatipun, saged sumandhing hangiringi lampah labuhanipun.

Nuhoni dhawuhipun bapak …, kula sinaraya gati minangka talang aturipun kepareng. Nganturaken gunging panuwun awit rawuhipun bapak lan ibu ing tumapaking adicara menika. Inggih awit bombong raosing manah anggen bapak … hanampi kanugrahan masugata rawuh panjenengan, bapak … boten kuwagang ngunandika piyambak wonten ngarsanipun panjenengan sami.

2

Sarehning sampun nimbang bibit, bobot, lan bebetipun penganten kakung minangka gandhenganipun putri kinasih, bapak … kraos marem, madhep, lan manteb hanela kramakaken pun putra kekalih. Dhasaripun kekalihipun sampun sami hangetingalaken tuhu antebing tresna, saengga minangka tiyang sepuh hamung saged mangestuni niyat ingkang sae menika. Wondene anak kula … pancen bocah cubluk ingkang dereng kathah mangertosi abang ijoning kahanan, saengga ambokbilih wonten lepat leletipun kepareng dipundukani lan dipundhidhik kados dene putranipun piyambak.

Tebih anggenipun penjenengan sowan lan pinarak wonten mriki tertamtu pinayungan pikajengan ingkang edi. Nanging, kahanan ingkang saged dipunaturaken dening pamangku gati boten saged ngimbangi kapikajengan ingkang edi saking para rawuh. Saengga mbokbilih wonten kirang asin, legi, utawi gurih anggenipun masugata para rawuh, kepareng kula ngaturaken gunging pangaksami ingkang tanpa pepindhan.

3

Mugi sarawuh lan sakonduripun panjenengan sami sanityasa pinayungan karaharjan, kawilujengan, lan kasarasan dening gusti ingkang murbeng rat. Wasana, mekaten anggenipun kula matur, wilujeng handherekaken tumapaking adicara lan ngrahapi dhedhaharan ingkang cinaosaken dening pamangku gati.

Nuwun,

Wassalamualaikum warahmatullah wabarakatuh

Katrangan: 1) pambuka, 2) isi/ surasaning atur, 3) panutup

About Griya Jawa

suka bahasa dan sastra Jawa

Posted on Agustus 16, 2010, in Uncategorized. Bookmark the permalink. Tinggalkan komentar.

Tinggalkan Balasan

Isikan data di bawah atau klik salah satu ikon untuk log in:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Gambar Twitter

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Foto Facebook

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Foto Google+

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s

%d blogger menyukai ini: